Meer fossielen uit Oost Afrika Na dit gouden decennium van ontdekking na ontdekking, werd het relatief rustig in Afrika. In 1984 was Afrika echter weer helemaal terug in het nieuws. In Turkana was Richard Leakey en zijn team, waaronder ook zijn vrouw Meave en zijn goede vriend en collega Alan Walker, naar de westelijke oevers van het Turkana meer getrokken. Op de locatie Nariokotome ging hij aan de slag. Zijn Hominid Gang (Hominide Bende, een groep zeer ervaren fossielenjagers, die Richard rekruteerde onder de lokale bevolking) speurden de dorre vlakten af, op zoek naar de piepkleine stukjes bot toen de leider van de bende, Kamoya Kimue, een stukje van een menselijke schedel vond. Wat Kamoya vond was het meest complete skelet van een Homo erectus ooit gevonden. Zij noemde het skelet Turkana Boy (Turkana jongen, hij was slechts 11 of 12 jaar toen hij overleed). De Turkana jongen was vrij lang, als hij volwassen was geworden zou hij ongeveer 1,83 m. lang geworden zijn. Het fossiele skelet werd gedateerd op ongeveer 1,6 miljoen jaar, en dat is erg oud voor een erectus.
![]() |
Klik hier
om kennis te maken met de Turkana jongen. |
De Turkana jongen zou echter niet lang een erectus blijven.
Zoals eerder gezegd, was de soort Homo habilis een soort
vergaarbak aan het worden voor moeilijk classificeerbare
fossielen. Elk fossiel van grofweg 2 miljoen jaar oud dat
duidelijk geen Australopithecus was werd op de "habilis-berg"
geschoven. Dat ging veranderen... Donald Johanson was met zijn
team naar de Olduvai Gorge getrokken (Louis Leakey was al
overleden en Mary was daar inmiddels al gestopt). Hij vond daar
een 1,85 miljoen jaar oude hominide en aangezien het duidelijk
geen Australopithecus was, werd het een habilis. Het wezentje,
dat het catalogusnummer OH 62 meekreeg, was echter zeer
primitief en klein. Als er rond 2 miljoen jaar geleden inderdaad
maar een Homo soort was, dan betekende dit dat onze soort in
slechts 200.000 jaar van een primitieve, 1 meter lange habilis
was geëvolueerd naar een ontwikkelde Homo erectus van 1,80 m. Er
werd besloten Homo habilis op te splitsen. De habilis fossielen
uit Olduvai bleven habilis heten, onder deze fossielen bevond
zich het allereerste habilis fossiel ooit gevonden, evenals OH
62. KNM-ER 1470, het vroegere type exemplaar van de soort werd
samen met andere fossielen van Turkana en een schedel, Stw 53
uit Sterkfontein, Zuid-Afrika, Homo rudolfensis genoemd. De
rest van de "habilis" fossielen samen met een aantal vroege
erectus fossielen, waaronder ook de Turkana jongen, KNM-WT
15000, werden nu Homo ergaster genoemd. Het is nog steeds niet
bekend hoe deze soorten aan elkaar verwant zijn.
![]() |
Weten waar KNM of Stw voor staat?
Klik dan hier. |
Het begon er op te lijken dat het erg druk was in Afrika, zo
rond 2 miljoen jaar geleden. Het zou echter nog drukker worden.
Alan Walker, al jaren werkzaam in Richard Leakey's team, vond in
1985 een zeer robuuste schedel. De 2,5 miljoen jaar oude schedel
had alle trekken van een Australopithecus. Men besloot in eerste
instantie het fossiel in de soort boisei te plaatsten, echter de
nieuwe schedel vertoonde toch wat afwijkende trekken en was
bovendien een half miljoen jaar ouder dan de oudste boisei ooit
gevonden. Na 2 jaar wikken en wegen werd dan toch besloten een
nieuwe soort te creëren. Jaren eerder had het team in Omo een
zeer beschadigde en ingedeukte robuuste schedel gevonden die zij
Paraustralopithecus aethiopicus noemden. Gezien de slechte staat
waar het fossiel in verkeerde had niemand er erg veel aandacht
aan geschonken. Aangezien deze mysterieuze schedel wel wat weg
had van Alan Walkers schedel, en hij ongeveer even oud was,
besloot het team de schedel, KNM-WT 17000, in deze soort te
plaatsen. De soort werd later omgedoopt tot Australopithecus
aethiopicus.
Recente Ontwikkelingen
Aan het begin van de jaren negentig de Afrikaanse
fossielencollectie bestond uit de volgende soorten:
Australopithecus afarensis, Australopithecus africanus,
Australopithecus aethiopicus, Australopithecus boisei,
Australopithecus robustus, Homo rudolfensis, Homo habilis en
Homo ergaster. De robuuste soorten: robustus, boisei en
aethiopicus, noemt men tegenwoordig Paranthropus.
Het jaar 1995 werd een druk jaar voor de paleoantropologen, er
werden dat jaar twee nieuwe soorten ontdekt. In Ethiopi vond
Tim White, al jarenlang werkzaam in Johansons team, dat jaar de
overblijfselen van een 4,3 miljoen jaar oude hominide. Tim
creëerde een nieuwe soort, ramidus, in het geslacht
Australopithecus, maar zag later genoeg verschil met de andere
Australopitheken om ze in een nieuw geslacht te plaatsen:
Ardipithecus oftewel grond (mens)aap. Er is nog steeds weinig
bekend van Ardipithecus, sommige experts vragen zich zelfs af of
het wel een hominide is.
In hetzelfde jaar vond het Leakey team, onder leiding van
Richards vrouw Meave een 4 miljoen jaar oude hominide die zij
Australopithecus anamensis doopten. De anamensis fossielen waren
primitiever dan de afarensis fossielen, maar waren dan ook een
half miljoen jaar ouder. Het aantal gevonden fossielen is nog
steeds klein, waardoor het moeilijk is te beoordelen hoe deze
soort in onze stamboom past.
Nu steeds meer van onze voorouders in Oost Afrika gevonden
worden, is het aanlokkelijk te denken, dat daar wellicht onze
wieg stond, waarna onze voorouders zich verspreidden over de
rest van de wereld. In 1996 vond een Amerikaans-Frans team de
3,5 miljoen jaar oude overblijfselen van een Australopithecus,
bijna 2500 kilometer ten westen van ons beoogde Eden in Koro
Toro, Tsjaad. Zijn leeftijd maakt hem een tijdgenoot van
afarensis, de fossielen lijken ook wel enigszins op afarensis.
Toch heeft de vinder, Michel Brunet, ze in een nieuwe soort
geplaatst: Australopithecus bahrelghazali.
![]() |
Waar ligt Tsjaad? Bezoek
Eden's
kaartencentrum. |
Zoals eerder gezegd, het was druk in Afrika zo'n twee miljoen
jaar geleden. Die stelling wordt nog eens bevestigd door een
recente vondst uit Ethiopi. Daar vond een internationaal team
van fossielenjagers de overblijfselen van, wat zij een
Australopithecus garhi noemen. Garhi betekent verassing in de
lokale taal, en zeker niemand had verwacht dat er nog een
hominide soort uit deze tijdsperiode gevonden zou worden. Het
team vond ook enkele stenen werktuigen in de omgeving, en hoewel
het gebruik van werktuigen al eerder aan Paranthropus werd
toegeschreven zou dit de eerste werktuigmakende Australopithecus
worden.
Wordt Vervolgt.................






