De Neanderthalers stierven uit vlak na de laatste ijstijd, 35.000 tot 30.000 jaar geleden en in hun plaats verscheen de moderne mens. Eerdere onderzoeken toonde aan dat een van de hoofdredenen hiervoor was dat de moderne mens beter jaagwerktuigen had waardoor meer energie binnenkregen en zo beter in staat waren de koude te overleven.
Gilligan is het hier niet mee eens, de werktuigen van de moderne mens waren weliswaar beter, maar dit maakte niet het cruciale verschil. Om te beginnen waren de Neanderthalers al hele succesvolle jagers, beargumenteert hij, zij wisten 100.000 jaar lang te overleven in Europa en Eurazië. Daarnaast waren de werktuigen, die moderne mens een voorsprong zou hebben gegeven over de Neanderthalers, niet zozeer geschikt voor de jagt maar eerder voor het maken van warme kleding.
De belangrijke werktuigen die door de moderne mens werden ontwikkeld waren onder andere stenen lemmeten, benen punten en uiteindelijk ook naalden die zij gebruikten om stukken huid te snijden en te doorboren zodat zij deze konden bewerken tot meerlagige kleding, waaronder ook onderkleding, aldus Gilligan.
“Ze zijn niet gerelateerd aan het jagen, ze zijn gerelateerd aan
kleding,” vindt Gilligan. “Deze werktuigen zijn gerelateerd aan
passende kleding, wat ik complexe kleding noem”.
De modernde mens was veel vatbaarder voor kou dan de
Neanderthalers en ontwikkelde deze werktuigen al zeker 90.000
jaar geleden om te kunnen overleven in de koudere delen van
Afrika, lang voordat de ijstijd op zijn hevigst was.
“Hiermee waren zij voorbereid voor het glaciale maximum”, denkt Gilligan. De Neanderthalers waren fysiek beter opgewassen tegen de kou, zei hij. Daarom hadden zij er geen problemen mee om, voordat de ijstijd in alle hevigheid begon, rond te lopen in enkelelaags kleding waarschijnlijk loshangende dierhuiden. Zij hadden dus geen dringende noodzaak om complexe kleding te ontwikkelen. Toen de piek van de ijstijd kwam, was dit een grote schok.
Volgens Gilligan laat klimatologisch onderzoek zien dat, voordat de ijstijd zijn maximum bereikte, er grote wereldwijde schommelingen waren in temperatuur, die slecht korte tijd duurden. “Het was als een aan/uit knop”, aldus Gilligan.
Gedurende korte perioden, daalde de gemiddelde temperatuur met meer dan 10 graden Celcius, waarna het weer warmer werd om vervolgens weer in te zakken tot ultrakoude temperaturen. De Neanderthalers zouden niet in staat zijn geweest om in die korte tijd hun kleding aan te passen aan de weersomstandigheid. Hoewel er bewijs is dat sommige Neanderthalers in Frankrijk naaigerij begonnen te ontwikkelen, was dit niet genoeg om de soort te redden.
“Complexe kleding ontwikkel je niet van het ene op het andere moment”, zei Gilligan.
Dit artikel is gebaseerd op een artikel van:
