De door de regering beheerste Chinese pers beschreef de schedel als “de grootste ontdekking in China sinds de Peking mens”, maar westerse wetenschappers vinden de vondst van minder groot belang. Het Chinese onderzoek stelt dat het fossiel afkomstig is van een moderne mens, dat zou betekenen dat de huidige theorieën over wanneer de mens Afrika verliet drastisch zou moeten worden bijgesteld. In plaats daarvan denken de experts dat de schedel waarschijnlijk behoorde aan een voorouderlijke of verwante soort.

Hoewel het te vroeg is om het echte belang van de schedel te kunnen inschatten, zeggen wetenschappers dat de schedel in ieder geval afkomstig is uit een cruciale periode in de evolutionaire geschiedenis waarin de moderne mens langzamerhand de eerdere menselijke soort, Homo erectus, begon te vervangen.

De ontdekking verhoogt de kans dat de twee soorten voor enige tijd in China hebben samengeleefd waarbij mogelijk kruisingen ontstonden en werktuigtechnieken werden uitgewisseld.

Li – die op dit moment samenwerkt met het Instituut voor Gewervelde Paleontologie en Paleoantropologie (IGPP) in Beijing om het gefragmenteerde fossiel te reconstrueren – zegt dat de schedel tekenen vertoont van zowel archaïsche menssoorten als Homo sapiens.
 

Wieg van de mensheid - Een aantal schedels van een half miljoen jaar oud werden in de jaren ’20 en ’30 gevonden in een enorme grot net buiten Beijing en staan collectief bekend als de Peking mens. Dit leidde destijds bij wetenschappers tot de conclusie dat de wieg van de mensheid in China stond, wat goed aansloot bij het ’s-lands eigen beeld van zichzelf als het “Centrale Koningrijk”.

Nadat verder onderzoek in Afrika een aantal veel oudere soorten had opgelevert ontstond de “Out of Africa” hypothese: Steeds intelligenter wordende menssoorten evolueerden in Afrika, waarna zij Europa en Azië bevolkten en steeds omvangrijkere golven. Hoewel China haar claim dat zij aan de wieg van de mensheid stond heeft opgegeven, zijn er nog wel steeds wetenschappers die denken dat de Peking mens vanuit Afrika naar China is getrokken en daar zich heeft ontwikkeld tot de moderne mens.

Chris Stringer, onderzoeksleider van het menselijke oorsprongprogramma van het natuurhistorisch museum in Londen, zegt dat het overgrote deel van het bewijs in de vorm van fossielen aantoont dat de mens alleen in Afrika is ontstaan.

“Er was maar een regio, namelijk Afrika, waar de complete evolutionaire sequentie van Homo erectus tot de moderne mens zich ontwikkelde”, aldus Stringer.

“Waarom Afrika?” vraagt Stringer zich af. “We weten het nog steeds niet, maar het enorme beschikbare leefgebied, zelfs met de klimaatverslechtering, en de vermoedde populatiegrootte en genetische diversiteit zijn waarschijnlijk factoren geweest”.

Op basis van genetische onderzoeken denken wij dat deze moderne mens rond 60.000 jaar geleden het Eurazische gebied in trok en eerdere soorten verving, zei Stringer.
 

Nieuwe Peking mens - De nu dominante theorie zou op de schop moeten als de nieuwgevonden Chinese schedel algemeen geaccepteerd zou worden als zijnde Homo sapiens.

“Als dit een moderne Homo sapiens is, met een hoge ronde schedel, een gesplitste wenkbrauwboog en een echte kin en hij is 80.000 tot 100.000 jaar oud, dat zou dat betekenen dat de verspreiding en het oostwaarts trekken vanuit Afrika en het Midden-Oosten heel vroeg is gestart” zei Stringer. Maar volgens Stringer is het veel waarschijnlijker dat de schedel behoort aan een eerdere soort.

Erik Trinkaus, een paleoantropoloog aan de Washington universiteit in het Amerikaanse St. Louis, kwam tot een vergelijkbare beoordeling nadat hij enkele foto’s van de Henan schedel had bestudeerd. “Op basis van de anatomie van de schedel, met zijn grote vooruitstekende wenkbrauwboog, zou ik zeggen dat hij erg verwant lijkt aan de Peking mens” zei Trinkaus.
 

Smeltkroes - De vondst toont een aantal interessante mogelijkheden, vindt Trinkaus, die zeer uitvoerig heeft samengewerkt met wetenschappers van het IGPP bij de bestudering van een 40.000 jaar oude schedel die een aantal jaar geleden in de buurt van Beijing werd opgegraven. Hij denkt, samen met andere wetenschappers, dat de Henan schedel belangrijk is omdat het de waarschijnlijk vergroot dat de moderne mens en andere oudere soorten voor een tijd samen hebben geleefd in China, net als zij dat deden in Europa.

Volgens Trinkaus kunnen er kruisingen hebben plaatsgevonden tussen de soorten. Het moderne fossiel dat hij in Beijing bestudeerde had een aantal archaïsche trekken waardoor het geclassificeerd zou kunnen worden als een tussenmenselijke hybride.

Chris Stringer zei dat als twee of meer aftakkingen van de menselijke soort in China samenleefden er “een heel scala aan mogelijke populatie-interacties heeft kunnen plaatsvinden, van conflict tot mogelijke kruisingen”.

Hou Ya-mei, een professor verbonden aan het IGPP en expert op het gebied van stenen werktuigen uit China, zei dat het verloop van de stenen werktuigtechnologie zou kunnen worden geïnterpreteerd als bewijs voor veel verschillende ontmoetingen tussen menselijke soorten.

“Homo erectus en Homo sapiens hebben mogelijk samengeleefd en werktuigtechnologie uitgewisseld,” aldus Hou.

Tegelijkertijd, door de ontwikkeling van steeds meer geavanceerde vuistbijlen en andere stenen lemmeten, voegde zij hier aan toe, “is het mogelijk dat een groep mensen sterker werd door betere wapentechnologie”.

---

Dit artikel is gebaseerd op een artikel van: